آیا با انتقال مالکیت خودرو در بیمه نامه های بدنه تعهدات بیمه گر ناشی از بیمه نامه کماکان به قوت خود باقی است یا اینکه بیمه گر تعهدی در برابر مالک جدید ندارد؟
* با انتقال مالکیت خودرو موضوع بیمه به هر یک از انحاء قانونی، برای بیمه گذار حق فسخ قرار داد بیمه ایجاد خواهد شد(طبق ماده 18 آیین نامه شماره 53). بیمه گذار می تواند بیمه نامه را فسخ و حق بیمه مدت باقیماده بیمه نامه خود را به روش کوتاه مدت ( طبق تبصره ماده 15 آیین نامه شماره 53 ) محاسبه و با رعایت مفاد ماده 17 آیین نامه یاد شده (بیمه گذار باید مراتب فسخ را به طور کتبی و رسمی شرکت بیمه اطلاع دهد. اثر فسخ در تمام موارد ده روز پس از ابلاغ مراتب به اقامتگاه بیمه گر شروع می شود) دریافت نماید.
در صورت عدم فسخ بیمه نامه توسط بیمه گذار و چنانچه مالک جدید به تعهدات بیمه گذار در مقابل بیمه گر(پرداخت اقساط باقیمانده در سر رسید معین شده طبق ماده 8 مصوبه 53 ، اعلام تشدید خطر با رعایت اصل حداعلای حسن نیت طبق مواد 7 و 9 مصوبه 53 ، اعلام خسارت مطابق مفاد ماده 10 مصوبه 53 و رعایت دیگر تعهدات بیمه گذار)عمل نماید، تعهدات بیمه گر نیز در قبال مالک جدید ادامه خواهد یافت.
یاد آور می شود بیمه گر طبق تبصره ماده 18 مصوبه شماره 53 شورای عالی بیمه هیچ گونه مسئولیتی در برابر مالک جدید برای جبران خسارت های وارده ای که پیش از انتقال مالکیت خودرو به موضوع بیمه وارد شده و به بیمه گر در فرجه مندرج در ماده 10 مصوبه شماره 53 اعلام نشده باشد، نخواهد داشت.
اگر نماینده ای به دلایل شخصی قصد انصراف از فعالیت نمایندگی داشته باشد چه باید بکند؟ و آیا بابت سنوات همکاری حق و حقوقی به او تعلق می گیرد؟ اگر تعلق می گیرد میزان آن نسبت به هرسال فعالیت چه مقدار می باشد؟
* قرارداد نمایندگی همانند دیگر قرارداد های متداول دارای دوطرف می باشد و شرایط فسخ، تعلیق و لغو در آن پیش بینی شده است. فسخ وتعلیق قرارداد نمایندگی با رعایت حقوق طرف مقابل ابتدائاً از طرف هر یک از اطراف قرارداد امکان دارد ولی لغو پروانه نمایندگی و به تبع آن، قرارداد نمایندگی از طرف شرکت بیمه گر و پس از اخذ مجوز از بیمه مرکزی ایران ممکن خواهد بود. به عبارتی نمایندگان که پروانه نمایندگی آنان و نتیجاً قرارداد نمایندگیشان بدون اخذ مجوز از بیمه مرکزی انجام گرفته باشد دارای ارزش قانونی نبوده واین عمل با اعتراض به بیمه مرکزی قابل بررسی و پیگیری خواهدبود.
پس اگر نماینده ای قصد انصراف از ادامه همکاری با شرکت بیمه متبوعش را داشته باشد،کتباًمراتب عدم تمایل به همکاری را به شرکت یاد شده اعلام داشته و پس از اتمام مفاصاحساب رابطه قراردادی آنان به پایان خواهد رسید.
اما اینکه بابت دوران همکاری با شزکت بیمه گر آیا حق و حقوقی به او تعلق می گیرد یا نه و مبلغ اوچقدر می باشد، ماده 24 آیین نامه شماره 28 مصوب 1371/6/9 شورای عالی بیمه توضیحات لازم را به شرح ذیل و قبل از اصلاحیه شماره 28/1 مورخ 1373/5/24 بیان داشته است:
صدر ماده 24 به اختصار پرتفوی نماینده را چنین تعریف می نماید: (بیمه نامه هایی که از طرف یا به پیشنهاد نماینده توسط شرکت بیمه صادر می شود،پرتفوی نماینده خواهد بود.) در ادامه نیز عرفاً شرکت بیمه را به رعایت حقوق نماینده نسبت به پرتفوی وی ملزم می نمود. اما اینکه (عرف بیمه گری) چگونه و تا چه حدودی مدافع حقوق نماینده بایدباشد جای تأمل و بحث داشت.در تبصره یک همین ماده به نماینده این حق داده شده بود که با رضایت شرکت بیمه گر تمام یا قسمتی از پرتفوی خویش را به نماینده دیگری از همان شرکت منتقل نماید. طبیعی است که این انتقال پرتفوی به عنوان انتقال ماحصل فعالیت نمایندگی معوض بوده و نماینده می تواند توافقاً مابه ازای آنرا از همکارخود مطالبه نماید.
فوت شده و یا محجور و با فقد شرط خلاف در قرار داد نمایندگی چنین توضیح می داد که (ارزش پرتفوی نماینده متوفی با محجور معادل دو برابرمیانگین کارمزدهای دریافتی سالانه نماینده پس از کسر کارمزدهای برگشتی در طی 5 سال گذشته می باشد، مشروط بر آنکه از 100درصد کارمزد یکسال گذشته همان نماینده تجاوز ننماید.) در این ماده هیچ تصمیم گیری واضحی در خصوص نماینده رشید و زنده ای که تمایل به ادامه همکاری ندارد، نشده است. به عبارتی وضیعت اینگونه از نمایندگان در پرده ای از ابهام بود گرچه مستنبط از تبصره اول همین ماده می توان چنین برداشتی نمود که وقتی اجازه انتقال پرتفوی به دیگر نمایندگان همان شرکت داده شده است به طریق اولی انتقال پرتفوی به خود شرکت نیز داده شده است.
این ماده از تاریخ 1371/6/9 لغایت1373/5/24 تقریباً دو سال حکومت داشت تا اینکه در تاریخ اخیر قسمت پایانی ماده 24 به شرح ذیل اصلاح گردد:
( شرکتهای بیمه، حقوق نماینده حقیقی و حقوقی را نسبت به پرتفوی نماینه در صورت توقف فعالیت که طبق توافق طرفین انجام گرفته باشد، رعایت خواهد نمود و ارزش آن معادل دو برابرمیانگین کارمزدهای دریافتی سالانه نماینده ، ظرف حداکثر 5 سال گذشته نماینده و پس از کسرکارمزدهای برگشتی خواهد بود، مشروط بر آنکه از 100 درصد کارمزد آخرین سال مالی همان نماینده تجاوز ننماید.) در اصلاحیه یاد شده دیگرسخنی از نماینده متوفی و محجورنمی باشد.
حق و حقوق نماینده حی متمایل به توقف همکاری را مشروط به توافق شرکت بیمه گر دانسته است و میزان آن را نیز از بین ( دو برابر میانگین کارمزد 5 ساله گذشته منهای کارمزد های برگشتی ) و ( 100 درصد کارمزد آخرین سال مالی) هر کدام کمتر باشد خواهد بود؟!
آیا شرکت بیمه می تواند قانوناً مجاز به کسر مالیات از کارمزد نمایندگان می باشد؟ اگر مجاز است این درصد چه مقدار است؟
* طبق ماده 104 مالیاتهای مستقیم شرکت های بیمه موظف به کسر پنج درصد از کارمزد پرداختی به نمایندگان به عنوان علی الحساب مالیات نماینده و واریز آن به حساب تعیین شده از طرف سازمان امور مالیاتی کشور و تسلیم رسید آن به نماینده و همچنین ظرف همین مدت موظف به ارسال مشخصات نمایندگان با ذکر نام ونشانی آنها به اداره امور مالیاتی ذیربط می باشند.
چرا مبالغی که تحت عنوان هزینه کارشناسی و بازدید اولیه از کارمزد نمایندگان بابت بیمه نامه منجر به صدور نمی گردد، کسر می گردد؟
* شرکتهای بیمه می بایست مطابق مصوبات شورای عالی بیمه و قرار داد نمایندگی مبالغی را تحت دو عنوان کارمزد و هزینه صدور به نمایندگان خود در ازای ایفاء وظایف نمایندگی پرداخت نمایند. با توجه به عدم وجود کوچکترین متن قانونی (در قانون بیمه، مصوبات شورای عالی بیمه و قرارداد نمایندگی ) مبنی بر کسر هزینه کارشناسی و بازدید اولیه از کارمزد نمایندگان، این عمل شرکتهای بیمه گر توجیه قانونی ندارد. به عبارتی کسر این مبالغ در مورد بیمه نامه هایی که منجر به صدور هم می شود هیچ جایگاه قانونی ندارد چه رسد به بیمه نامه هایی که منجر به صدور نمی گردد.